Tuyển sinh trường nghề: Nghịch lý doanh nghiệp khát nhân lực và bài toán định hướng cho người trẻ

Thị trường lao động đang phát triển mạnh mẽ với hàng loạt vị trí rộng mở, thế nhưng nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp vẫn chật vật hoàn thành chỉ tiêu. Một nghịch lý đang tồn tại rõ nét: doanh nghiệp “đỏ mắt” tìm nhân lực, trong khi người học lại thờ ơ với những ngành nghề có giá trị thực tiễn cao.

Nghịch lý “cung – cầu” trên bản đồ giáo dục nghề nghiệp

Trao đổi về bức tranh tuyển sinh năm nay, thạc sĩ Nguyễn Văn Thái, Phó hiệu trưởng Trường CĐ nghề Hoa Sen, cho biết tình hình cơ bản ổn định với mức đạt khoảng 90% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, trường vẫn còn chỉ tiêu ở các nhóm ngành trọng điểm như công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, điện công nghiệp, tiếng Trung, tiếng Nhật, thiết kế đồ họa, công nghệ thông tin và quản trị văn phòng (thư ký y khoa).

Theo thạc sĩ Thái, điều đáng suy ngẫm là nhiều ngành doanh nghiệp đã trực tiếp đặt hàng nhân lực nhưng việc tuyển sinh lại gặp không ít trở kháng, cá biệt có lĩnh vực số lượng đầu vào rất thấp như quản trị khách sạn.

Tương tự, tại Trường CĐ Bách khoa Bách Việt, TS Trần Mạnh Thành, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết trường đang phải tuyển bổ sung cho một số chuyên ngành có sức hút thực tế lớn nhưng chưa được thí sinh mặn mà đón nhận, bao gồm dịch vụ thương mại hàng không (19 chỉ tiêu), ứng dụng AI trong lập trình web (5 chỉ tiêu), phiên dịch tiếng Nhật kinh tế thương mại (9 chỉ tiêu), sản xuất và kinh doanh dược phẩm (6 chỉ tiêu) hay quản trị nhà hàng và dịch vụ ăn uống (8 chỉ tiêu).

Trong khi đó, bức tranh tại Trường CĐ Bách khoa Sài Gòn có phần khởi sắc hơn khi tỷ lệ tuyển sinh đạt khoảng 99%. Đại diện nhà trường thông tin, chỉ tiêu còn lại hiện tập trung rải rác ở một số nhóm ngành kinh tế và du lịch như kế toán doanh nghiệp, thương mại điện tử, quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành.

Khi thói quen tiêu dùng số chưa được quy đổi thành tư duy nghề nghiệp

Nhìn nhận sâu hơn về thực trạng này, đại diện các trường cao đẳng cho rằng nguyên nhân không nằm ở sức hút của thị trường mà xuất phát từ độ vênh trong nhận thức của người trẻ. Đơn cử như thương mại điện tử – lĩnh vực tạo ra sự chênh lệch khá thú vị giữa hành vi đời thường và tư duy chọn nghề nghiệp.

“Người trẻ hiện nay sử dụng mạng xã hội, mua sắm trực tuyến, livestream và bán hàng online mỗi ngày. Tuy nhiên, ít ai nhận ra đằng sau những thao tác quen thuộc ấy là một hệ sinh thái nghề nghiệp vô cùng rộng lớn”, ThS. Huỳnh Mạnh Nhân – Chuyên gia hướng nghiệp tuyển sinh – Trường Cao đẳng Công Thương miền Trung phân tích. Nhân lực thương mại điện tử không chỉ gói gọn trong việc bán hàng đơn thuần, mà còn mở ra các vị trí chuyên sâu như kinh doanh trực tuyến, quản trị sàn thương mại điện tử, digital marketing, vận hành chuỗi cung ứng, logistics và phân tích dữ liệu.

Câu chuyện tương tự cũng diễn ra tại lĩnh vực hàng không. Theo TS Trần Mạnh Thành – Hiệu trưởng Trường CĐ Bách khoa Bách Việt, nhu cầu nhân lực phục vụ hành khách và hàng hóa tại các cảng hàng không hiện rất lớn nhưng trường vẫn chưa tuyển đủ chỉ tiêu ngành dịch vụ thương mại hàng không. Từ khâu điều phối vé, phục vụ hành khách đến quản trị chuỗi hàng hóa đều đòi hỏi đội ngũ nhân lực được đào tạo bài bản, chuyên nghiệp thay vì dựa vào kinh nghiệm tự phát.

Đã đến lúc thay đổi lăng kính hướng nghiệp cho thế hệ trẻ

Những mùa tuyển sinh gần đây minh chứng rằng tâm lý chung của thí sinh thường ưu tiên các ngành có tên gọi quen thuộc hoặc xuất hiện dày đặc trên truyền thông.

ThS. Huỳnh Mạnh Nhân, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và QHDN, Trường CĐ Công Thương miền Trung, nhấn mạnh rằng công tác tư vấn không nên chỉ dừng lại ở việc giới thiệu những ngành đang “hot”. Thay vào đó, điều quan trọng là cung cấp bức tranh toàn diện về thị trường: doanh nghiệp đang cần vị trí nào, tiêu chuẩn kỹ năng ra sao và người học phù hợp với thế mạnh gì.

Tại các trường nghề chú trọng chất lượng thực tiễn như Trường Cao đẳng Công Thương miền Trung (MITC), việc gắn kết chặt chẽ với mạng lưới doanh nghiệp lớn, từ các tập đoàn công nghệ, điện tử cho đến lĩnh vực kỹ thuật và dịch vụ, luôn được xem là chìa khóa vàng. Nhờ mô hình đào tạo sát thực tế, sinh viên không chỉ vững tay nghề, am hiểu công nghệ số mà còn được cam kết cơ hội việc làm rộng mở ngay sau khi tốt nghiệp.

Khi các cơ sở đào tạo chủ động minh bạch thông tin, đồng thời người học có cơ hội tiếp cận dữ liệu chính xác về thị trường lao động, bài toán “thừa chỉ tiêu, thiếu nhân lực” sẽ tìm ra lời giải bền vững. Đó cũng là nền tảng để thế hệ trẻ tự tin lựa chọn con đường lập nghiệp dựa trên năng lực thực thực tế thay vì chạy theo hiệu ứng đám đông.

Hãy liên hệ ngay đến trường Cao đẳng Công Thương miền Trung, bạn có thể theo dõi trên website…. của trường Cao đẳng Công Thương miền Trung, liên hệ ngay hotline: 086.929.1168 để được hỗ trợ tư vấn, hoặc liên hệ Zalo: https://zalo.me/mitcvn 

Ban Truyền thông MITC